Αρχική δημοσίευση: Πώς απλώθηκαν τόσο οι διώξεις για «εγκληματική οργάνωση» και γιατί πρέπει να καταργηθεί το 187 και 187Α - omniatv
Έντονες αντιδράσεις έχουν προκληθεί από το γεγονός ότι οι συμμετέχοντες στις αγροτικές κινητοποιήσεις κινδυνεύουν (ή, έστω, απειλήθηκαν μέσω κυβερνητικών διαρροών) να αντιμετωπίσουν διώξεις για «εγκληματική οργάνωση».
Σωστά και δίκαια γίνεται αυτή η συζήτηση. Δυστυχώς, όμως, έχει καθυστερήσει πολύ.
Ποιος επέκτεινε το 187 στα πλημμελήματα
Με σχετική σιωπή έχει αντιμετωπιστεί μέχρι σήμερα η επέκταση της έννοιας και των εφαρμογών της «εγκληματικής οργάνωσης».
Εξαιρούνται φυσικά όσες κι όσοι πάντα μιλούν για τα δικαιώματα και στοχοποιούνται ως «δικαιωματιστές» από την ακροδεξιά, κυβερνώσα και μη, παρέα με συντηρητικές οργανώσεις και περσόνες.
Το άπλωμα του άρθρου 187 για να περιλαμβάνει και τα πλημμελήματα στους σκοπούς της εγκληματικής οργάνωσης, έγινε με τη «μεταρρύθμιση» του Ποινικού Κώδικα από τον ΣΥΡΙΖΑ, για την οποία δήλωνε «περήφανος» ο τότε υπουργός Δικαιοσύνης, Μιχάλης Καλογήρου.
Δείτε εδώ τη σχετική εκδήλωση που είχαμε διοργανώσει τον Μάρτιο του 2019, ενόψει της «μεταρρύθμισης» του ΠΚ και του ΚΠΔ όταν τέθηκαν σε δημόσια διαβούλευση:
Μια παρένθεση εδώ, για να θυμηθούμε την εικόνα και το κλίμα του Ιουνίου του 2019: το μόρφωμα των ΑΝΕΛ είχε ήδη ημιαπορροφηθεί από τον ΣΥΡΙΖΑ, χάρη στους βυζαντινισμούς του σημερινού συγγραφέα μπεστσέλερ, ενώ η δεδηλωμένη παραπατούσε. Γι’ αυτό και η ψήφιση των νέων Κωδίκων (Ποινικού και Ποινικής Δικονομίας) υποστηρίχθηκε από το – αλήστου μνήμης μόρφωμα – «Το Ποτάμι». Η παρακμιακή αυτή κατάσταση ήταν η άμπωτη που θα έδινε μεγαλύτερη ορμή στο τσουνάμι των ακροδεξιών που ερχόταν με την «επιτελική» Ν.Δ., προκειμένου να ξεδιπλώσει την εφαρμογή του σημερινού μεταφασιστικού νεοφιλελευθερισμού χωρίς αναστολές.
Πώς χρησιμοποίησε η ΝΔ την επέκταση του 187
Η Νέα Δημοκρατία του Κυριάκου Μητσοτάκη, από το 2020 μέχρι και σήμερα, έχει νομοθετήσει δεκάδες τροποποιήσεις του Ποινικού Κώδικα και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας προς το χειρότερο, με μπροστάρη τον Γιώργο Φλωρίδη και συνήθως με άγνωστες νομοπαρασκευαστικές επιτροπές. Οι επανειλημμένες αλλαγές έχουν προκαλέσει ένα πανθομολογούμενο νομικό χάος. Φαίνεται πως η μόνη συνεκτική γραμμή είναι η ικανοποίηση της δίψας των ακραίων στοιχείων της ΝΔ για εξοντωτική αύξηση όλων των ποινών, «φυλακή για όλους» και μετατροπή όλων των δικαστηρίων σε μονάδες παραγωγής καταδικαστικών αποφάσεων fast-track, χωρίς δικονομικά δικαιώματα και με παραβίαση των αρχών της δίκαιης δίκης.
Ένα πράγμα όμως δεν έχει αλλάξει η ΝΔ από τον Ποινικό Κώδικα του ΣΥΡΙΖΑ: την επέκταση του 187 (και του 187Α) που είχε νομοθετήσει η κυβέρνηση Τσίπρα.
Η πρώτη (γνωστή) εφαρμογή αυτής της επέκτασης έγινε φυσικά για πολιτικούς λόγους, εναντίον μελών τότε της αναρχικής συλλογικότητας Μασόβκα, τον Φεβρουάριο του 2021, μετά από παρέμβαση στο γραφείο του τότε αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών, Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη και με μηνυτήρια αναφορά του πρωτόδικα καταδικασμένου ως ηγετικού στελέχους της ναζιστικής εγκληματικής οργάνωσης Χ.Α., Ηλία Κασιδιάρη.
Η υπόθεση εκείνη έφτασε να εκδικαστεί πριν από λίγες μέρες, δηλαδή μετά από σχεδόν έξι χρόνια. Στις 4 Δεκεμβρίου 2025, οι κατηγορούμενοι για αυτή την «εγκληματική οργάνωση» πλημμελημάτων αθωώθηκαν πανηγυρικά. Έχουν όμως, εντωμεταξύ, υποστεί τις συλλήψεις, τα κρατητήρια και μια πενταετία κατά την οποία εκκρεμούσε μια δίωξη με καθαρά πολιτικά κίνητρα εναντίον τους. Βλάβη αδιαμφισβήτητη, για την οποία όμως δεν προβλέπεται καμμία επανόρθωση από το κράτος.
Δεν μας νοιάζει να καταδικαστείς, αρκεί να ταλαιπωρηθείς
Ο σκοπός της διεύρυνσης και αυστηροποίησης διατάξεων, όπως αυτή του άρθρου 187 περί εγκληματικών οργανώσεων, είναι ακριβώς αυτός: να παράγονται εύκολα ποινικές διώξεις όποτε τις χρειάζεται η κυβέρνηση. Δεν χρειάζεται να οδηγήσουν απαραίτητα σε καταδίκες· αρκεί να δίνουν άμεσα εργαλεία καταστολής. Το ελλαδικό κράτος παίζει το παιχνίδι, όλο και περισσότερο, με τη λογική να εισπράττουν φυσική και θεσμική βία όσοι βρίσκονται στο στόχαστρό του, χωρίς να χρειάζεται να περιμένει πώς θα εξελιχθεί μια δίκη.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι: μπορεί να μη καταδικαστείς σε φυλάκιση αλλά η ΕΛ.ΑΣ., σε συνεργασία με πρόθυμους εισαγγελείς, θα εξασφαλίσει ότι θα πέσεις στα χέρια ασύδοτων αστυνομικών συμμοριών και θα περάσεις από τα διαβόητα κρατητήριά της. Μπορεί η αθωότητά σου να βγάζει μάτι και να είναι αδύνατο να καταδικαστείς από ένα κάπως κανονικό δικαστήριο, αλλά ως τότε θα έχεις διασυρθεί, η διαδικασία θα σου έχει κοστίσει κάποιες χιλιάδες ευρώ, και η κυβέρνηση θα μπορεί να μιλάει για «πάταξη της ανομίας».
Παρακάμπτονται έτσι και οι θεωρητικοί περιορισμοί που μπαίνουν στην εκτελεστική εξουσία από τις διεθνείς συμβάσεις και το Σύνταγμα, με βάση τα δικαιώματα των κατηγορουμένων και την αρχή του τεκμηρίου της αθωότητας. Η τιμωρία, τόσο μέσω της θεσμικής ταλαιπωρίας που θα υποστείς, όσο και μέσω της φυσικής βίας που πιθανό να σου ασκηθεί, κάτω από τη σιωπηρή αλλά πλήρη ασυλία με την οποία καλύπτονται οι αστυνομικοί, θα έχει απονεμηθεί από την εκτελεστική εξουσία, πριν διαπιστωθεί η ενοχή ή η αθωότητά σου από τη δικαστική.
Ένα από τα βασικά ζητούμενα της οργάνωσης των ανθρώπινων κοινωνιών από την αυγή της ιστορίας μέχρι και τώρα, είναι ο περιορισμός της εξουσίας ώστε να μη μπορεί να προβεί σε τέτοιες, ακριβώς, αυθαιρεσίες. Αυτό κερδήθηκε ως ένα βαθμό, χάρη σε αιματηρούς αγώνες.
Αλλά τα σημερινά καθεστώτα, μεταξύ των οποίων και το σύστημα ΝΔ, που επιδιώκουν τη συνολική αυταρχικοποίηση επενδεδυμένη με έναν κενό κοινοβουλευτικό μανδύα, επιθυμούν διακαώς να αναιρέσουν και αυτό το κεκτημένο.